بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ [ مقدمهء مؤلف ] نسيمى از طرّهء دوست ! اگر با وجدان پاك و عقل سليم ، در قضايا داورى كنيم ، و عوامل مخلّ برون و درون خويش را كه همان غرضهاى شخصى و هواى نفسانى است ، كنار بزنيم و بداورى بنشينيم ، مسلّما ! در باطن و فطرت پاك خويش ، حقّ و باطل را در حدّ معيّن مييابيم . فَبَشِّرْ عِبادِ الَّذِينَ يَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَيَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ أُولئِكَ الَّذِينَ هَداهُمُ اللَّهُ وَ أُولئِكَ هُمْ أُولُوا الْأَلْبابِ « 1 » . پس ؛ به بندگانم مژده بده ! آنها كه بهر سخن ، گوش فرا ميدهند و بهترينش را ( انتخاب و ) تبعيّت ميكنند . آنها كسانىاند كه ؛ خدا ، هدايتشان كرده ! و آنها ، همان أولوا الألباب‌اند . فردى كه ؛ بدون دخالت هواى نفس و شخصيّت رجال ، بسخنى گوش فرا دهد و بهترينش را پيروى كند ، اين همان فردى است كه ؛ عوامل مزاحم درك و عقل و فطرت خويش را از بين برده و راه را براى إظهار وجود وجدان پاك و عقل سليم ، بازگذاشته است . و تنها اين گروه ، أولوا الألباب‌اند . « 2 » روش علماى إسلام ، همين بوده و حوزه‌هاى درس و بحث علمى - در گذشته و حال - چنين بوده است . اگر بنا بود كه ؛ فقهاء ، در نقد و بررسى مسائل علمى و فقهى ، شخصيّت فقهاء گذشته را در نظر بگيرند و داورى كنند ، در اجتهاد به روى آنان بسته ميشد ، و أثرى از فضائل و حقايق و معنويّات ، باقى نميماند « 3 » !

--> ( 1 ) زمر ، آيات 17 و 18 . ( 2 ) در بارهء أولوا الألباب ، به « زمينهء تفسير قرآن » صفحه 162 مراجعه شود . ( 3 ) البتّه ؛ دور از داوريهاى علمى ، احترام بشخصيّت و مقام آنان ، محفوظ است . گرچه ؛ هنگام داورى و نقد علمى - در واقع - خلاف أدب و احترامى ، صورت نميگيرد ! .